Max Berg

Max_Berg_portraitMax Berg urodził się w Szczecinie w 1870 roku. Architekturę studiował na Uniwersytecie Technicznym w Charlottenburgu. Karierę rozpoczął we Frankfurcie, gdzie należał do stowarzyszenia Deutscher Werkbund, którego członkami byli najwybitniejsi architekci. Jako inspektor budowlany sprawował nadzór na budową frankfurckiej hali widowiskowej Festhalle, która później, po przybyciu Berga do Wrocławia w 1909 roku, stała się inspiracją dla projektu Hali Stulecia. We Wrocławiu Max Berg objął stanowisko Miejskiego Radcy Budowlanego, co zapewniło mu decyzyjność w kwestii urbanistycznego rozwoju miasta. Swoją funkcję sprawował przez dwunastoletnią kadencję, aż do 1925 roku, kiedy wszedł w konflikt z Radą Miejską i zrezygnował z posady. Upewniając się, że będzie otrzymywał wynagrodzenie do końca swojej kadencji (1933), wyjechał do Berlina, gdzie się osiedlił.

Jako architekt miejski Wrocławia Berg cały czas rozwijał się zawodowo, o czym świadczą jego liczne realizacje.

Miejski Szpital dla Niemowląt

(czas powstania 1910-1911, obecnie budynek wykupiony został przez Politechnikę Wrocławską)

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

Jest to jedna z pierwszych wrocławskich realizacji Maksa Berga. Budynek został zaprojektowany jako Miejski Szpital dla Niemowląt i przez wiele lat pełnił tę właśnie funkcję, dopóki oddziały nie zostały przeniesione z powodu konieczności przeprowadzenia remontu. Następnie budynek został wykupiony przez Politechnikę Wrocławską i w przyszłości ma zostać zamieniony w siedzibę działającego przy Politechnice Wrocławskiej Zespołu Szkół Akademickich oraz laboratoria Wydziału Mechanicznego. Jest to bardzo okazały i symetryczny budynek. Zawiera zarówno elementy konstrukcji szkieletowej, jak i ceglanego muru. Rozległą, otwartą przestrzeń wnętrza udało się uzyskać dzięki zastosowaniu żelbetowych słupów i stropów. Główne wejście poprzedzające centralną klatkę schodową znajduje się w przylegającym do fasady przedsionku. Jego zadaszenie ma ciekawy owalny kształt. Max Berg starał się zrozumieć potrzeby przyszłych użytkowników szpitala, zaprojektował więc elewację składającą się z wysuniętych i cofniętych elementów – balkonów  zapewniających wypoczynek na świeżym powietrzu.

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

Łaźnia miejska

(we współpracy z Albertem Kempterem, czas powstania 1914 r., obecnie restauracja i biurowiec)

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

Budynek znany dzisiaj z tego, że mieści się w nim restauracja Pizza Hut oraz pub studencki Przekręt, może zaskoczyć swym pierwotnym przeznaczeniem. Znajdowała się tam łaźnia miejska a także schronisko dla samotnych matek oraz urząd skarbowy. O tym, że budynek pełnił niegdyś te funkcje, przypominają współcześnie płaskorzeźby znajdujące się w portalu wejściowym. Przedstawiają ludzi kąpiących się pod prysznicem, kobietę z dzieckiem i poborcę podatkowego. Kamienicę oparto na planie litery V, z racji bardzo specyficznego kształtu działki. Dwa skrzydła domykają sąsiednie ciągi zabudowy. Budynek zdecydowanie wyróżnia się centralną klatką schodową, jedną z najchętniej fotografowanych we Wrocławiu. Wąskie, zgrupowane po trzy okna wzmacniają podłużne podziały elewacji.

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

Elektrownia południowa na Odrze

(we współpracy z Ludwigiem Moshamerem, czas powstania 1921-1924)

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

Prace nad budową elektrowni wodnej ruszył w 1921 r., a już 3 lata później po raz pierwszy uruchomiono turbiny, które działają do dziś. Obiekt złożony jest z dwóch prostopadłych skrzydeł, pod którymi przepływa kanał. W wyższym, pięciokondygnacyjnym skrzydle północnym znajduje się sterownia. Niższe, umieszczone prostopadle do rzeki skrzydło południowe o konstrukcji żelbetowej wypełnionej cegłami, zawiera halę turbin i generatorów. Pomieszczenie dla załogi mieści się natomiast w przybudówce od strony zachodniej. Elewacje obiektu zostały wykonane z cegły, którą urozmaicają pionowe i poziome pasy małych, kwadratowych okien, pokrytych białą farbą. Do realizacji projektu architekci  zaprosili artystów z wrocławskiej Akademii Sztuki, czego efektem są m. in. płaskorzeźba z granitu (autorstwa Roberta Bednorza) umieszczona nad wejściem do hali turbin. Przedstawia mężczyznę symbolizującego siłę energii elektrycznej.

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

Elektrownia północna na Odrze

(we współpracy z Paulem Schneiderem, czas powstania 1924-1925)

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

Elektrownia powstała w miejscu wyburzonego budynku spalonego młyna, ostatniego na dolnym progu wodnym, przebiegającym mniej więcej w miejscu dzisiejszych mostów Pomorskich. W elektrowni do dziś działają dwie oryginalne turbiny Francisa z generatorami Siemensa zainstalowane niemal 100 lat temu. Do budynku prowadzi metalowa brama wejściowa z kutym wizerunkiem Neptuna wykonana przez Jaroslava Vonke. Ta modernistyczna bryła, złożona z dwóch prostopadłych skrzydeł, posiadająca ceglane elewacje podzielone pasami wąskich okien, szokowała swoją nowoczesnością.

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

© Centrum Poznawcze Hali Stulecia

Kaplica cmentarna na Osobowicach

(czas powstania 1920-1921)

kaplica_www

© Muzeum Architektury we Wrocławiu

Kaplica jest nowatorską budowlą pod każdym względem a swoją funkcję pełni do dziś. Rekordowe tempo realizacji projektu wyniosło 19 miesięcy. Kaplica ma charakterystyczny płaski dach, białe elewacje a cechuje ją brak jakichkolwiek ornamentów. Budynek jest konstrukcją żelbetową oraz częściowo z ceglaną. Do wnętrza na planie ośmiokąta prowadzi wejście zaakcentowane przez dwie kolumny. Kaplica składa się z kilku brył. Sala nabożeństw umieszczona jest najwyższej z nich. Niska przybudówka, położona za częścią centralną, mieści kostnicę i pomieszczenia administracyjne. Elementy wyposażenia takie jak ławki i żelazne krzyże również zostały zaprojektowane przez Maksa Berga.